Hackers in slimme apparaten: zo beveilig je je zaak

Wat is er gebeurd?

Op 2 november 2026 werd bekend dat hackers in meerdere Europese landen toegang hadden gekregen tot de besturing van koelinstallaties. Volgens fabrikant Danfoss gaat het in Nederland om minstens zeventien bedrijven, waaronder buurtwinkels, slagerijen en opslagbedrijven. Bij een opslaglocatie voor diepvriesproducten steeg de temperatuur van min 20 naar min 10 graden. Daar werd op tijd ingegrepen (HCC).

In België ging het in de nacht van 1 op 2 november om meer dan 70 supermarkten. De aanvallers zetten de verdampers in de ontdooistand, waardoor winkels koelingen moesten leegruimen en veel voedsel weggooiden (ITdaily). Ook Luxemburg, Zweden, Ierland, Estland, Finland en Italië meldden aanvallen. Begin oktober waren al honderden Franse supermarkten op dezelfde manier getroffen (CBS News).

Wie erachter zit en waarom, is nog niet bekend. Een financieel motief lijkt onwaarschijnlijk. Onderzoekers houden rekening met sabotage.

Hoe konden de hackers binnenkomen?

Koelinstallaties zijn vaak met internet verbonden, zodat een monteur op afstand kan meekijken en instellingen kan aanpassen. Dat is handig, maar bij de getroffen bedrijven ging het op een aantal punten mis:

• Direct bereikbaar vanaf internet. De besturing was niet afgeschermd met een beveiligde verbinding, zoals een VPN.
• Standaardwachtwoorden. Bij de getroffen Nederlandse installaties waren de wachtwoorden uit de fabriek nooit gewijzigd.
• Verouderde software. Bij een deel van de Belgische installaties ging het om oudere systemen die sinds 2016 geen beveiligingsupdates meer kregen. Daarin zat een onderhoudstoegang voor monteurs met een voorspelbare toegangscode.
• Advies niet opgevolgd. Danfoss had op 13 oktober al geadviseerd om installaties los te koppelen van het openbare internet. De meeste bedrijven deden dat, maar niet allemaal.

De hackers hoefden het systeem niet te breken. Ze gebruikten gewoon functies die al bestonden, zoals de ontdooistand.

Dit geldt niet alleen voor koelingen

Elk apparaat dat met internet verbonden is, is in feite een kleine computer. Het kan dezelfde zwakke plekken hebben: een standaardwachtwoord, verouderde software of een verbinding die voor iedereen open staat. Kijk daarom ook naar de andere slimme apparaten in je zaak.

Branche	Apparaten om te controleren
Kantoor	Slimme thermostaat, netwerkprinters, camera’s, toegangssysteem, router
Praktijk	Online agenda, behandelapparatuur met netwerkaansluiting, camera’s, thermostaat
Kapper en salon	Kassasysteem, slimme thermostaat, camera, slimme stekkers, muzieksysteem
Winkel	Koelvitrines, kassasysteem, pinapparaat, camera’s en alarm, etalageverlichting met app
Horeca	Koel- en vriescellen, temperatuursensoren, kassasysteem, klimaatinstallatie, camera’s

8 maatregelen tegen hackers

De maatregelen hieronder zijn gebaseerd op het advies van de fabrikant na de aanvallen, de KVK en het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC). De meeste kosten niets.

1. Maak een lijst van alles wat online is

Loop je zaak door en noteer elk apparaat dat met internet of een app werkt: van koeling en thermostaat tot camera, kassasysteem en slimme stekkers. Schrijf erbij wie het heeft geïnstalleerd en wie het onderhoudt. Een apparaat dat je niet kent, kun je ook niet beveiligen.

2. Wijzig alle standaardwachtwoorden

Dit was precies wat bij de getroffen bedrijven misging. Geef elk apparaat een eigen, sterk wachtwoord en gebruik niet overal hetzelfde. Een wachtwoordmanager helpt om ze bij te houden. Biedt de app tweestapsverificatie aan, zet die dan aan.

3. Vraag je installateur hoe toegang op afstand geregeld is

Bij koelinstallaties, klimaatinstallaties en beveiligingssystemen kijkt de installateur vaak op afstand mee. Vraag na of dat via een beveiligde verbinding gaat, zoals een VPN, en niet via een open verbinding met internet. Is toegang op afstand niet nodig, laat die dan uitzetten.

4. Installeer updates, en vervang wat geen updates meer krijgt

Zet automatische updates aan waar dat kan. Vraag bij grotere installaties wie verantwoordelijk is voor de updates: jij, de leverancier of de installateur. Een apparaat dat geen updates meer krijgt, vervang je of haal je van internet af.

5. Zet slimme apparaten op een apart netwerk

Veel routers kunnen een tweede netwerk maken, bijvoorbeeld een gastnetwerk. Zet slimme apparaten daarop en houd je kassasysteem, administratie en computers op het hoofdnetwerk. Wordt er dan toch een apparaat gehackt, dan kan de hacker niet bij de rest. Laat je hierbij eventueel helpen door je IT-leverancier.

6. Zet uit wat je niet gebruikt

Veel apparaten hebben functies die je niet nodig hebt, zoals bediening op afstand of koppelingen met andere diensten. Zet die uit. Elk onderdeel dat niet online is, kan ook niet van buitenaf worden misbruikt. Gebruik je een apparaat helemaal niet meer, haal het dan ook van de stroom: dat scheelt meteen sluipverbruik.

7. Zorg voor een alarm en handmatige bediening

Een losse temperatuursensor die een melding stuurt als de koeling te warm wordt, laat je op tijd ingrijpen, ook als de besturing zelf is overgenomen. Zorg daarnaast dat belangrijke apparaten, zoals koelingen en verwarming, ook met de hand te bedienen zijn als de app of het internet niet werkt.

8. Spreek af wat je doet als het misgaat

Leg vast wie je belt bij een storing, waar de handleiding ligt en hoe je een apparaat loskoppelt van internet. Werken er meer mensen in je zaak, zorg dan dat ook zij dit weten.

Vragen voor je installateur of leverancier

• Is dit apparaat direct bereikbaar vanaf internet?
• Hoe kijkt u op afstand mee, en is die verbinding beveiligd?
• Is het standaardwachtwoord gewijzigd, en wie kent het nieuwe wachtwoord?
• Krijgt dit apparaat nog beveiligingsupdates, en wie installeert ze?
• Wat gebeurt er als de internetverbinding wegvalt?

Wat doe je als je denkt dat je gehackt bent?

1. Koppel het apparaat los van internet, of zet de router van dat netwerk uit.
2. Bel je installateur of leverancier en vraag hem de instellingen te controleren.
3. Controleer de temperatuur en de producten in koelingen en vriezers.
4. Wijzig de wachtwoorden van het apparaat en de bijbehorende app.
5. Noteer wat er gebeurde en wanneer. Dat heb je nodig voor je verzekering en een eventuele aangifte.

Wat verandert er aan de regels?

De Europese Cyber Resilience Act verplicht fabrikanten om de software van hun producten tijdens de levensduur te blijven ondersteunen. De verplichtingen gaan pas in december 2027 in (ITdaily). Tot die tijd ligt de verantwoordelijkheid voor een groot deel bij jou en je installateur.

Verder lezen

• KVK: zo gebruik je slimme apparaten veilig
• NCSC: basisbeveiliging voor slimme apparaten (pdf)
• HCC: hackers zetten koelingen van Nederlandse winkels warmer

Laatst bijgewerkt: 6 november 2026.