Dit artikel kan affiliate links bevatten. Kies je via zo’n link, dan krijgen wij een kleine vergoeding. Dat kost jou niets extra.
In het kort
Sluipverbruik is stroom die apparaten verbruiken terwijl niemand ze gebruikt, bijvoorbeeld ’s nachts of in het weekend. Je meet het in één nacht met de elektriciteitsmeter, zoekt de grootste verbruikers op met een energiekostenmeter of P1-meter en schakelt ze daarna automatisch uit.
Sluipverbruik is het stroomverbruik van apparaten die aan of op stand-by staan terwijl niemand ze gebruikt: ’s nachts, in het weekend of tussen afspraken door. Denk aan een koffieautomaat die water warm houdt, een printer op stand-by of reclameverlichting die na sluitingstijd blijft branden.
Het staat niet als aparte post op je energierekening, waardoor het makkelijk over het hoofd wordt gezien. Tegelijk is het een van de eenvoudigste besparingen: apparaten uitzetten kost niets.
Wat kost sluipverbruik?
Een apparaat dat continu 1 watt verbruikt, gebruikt in een jaar bijna 9 kWh (1 watt × 8.760 uur). Lopen er in je zaak buiten openingstijden samen 100 watt aan apparaten door, dan is dat 876 kWh per jaar: bij 30 cent per kWh ruim 260 euro. Je eigen tarief vind je op je energierekening.
Stimular, een stichting die bedrijven helpt verduurzamen, geeft een vuistregel: bij bedrijven die vooral overdag op werkdagen draaien, is het verbruik ’s nachts en in het weekend meestal niet meer dan 20 procent van het totaal. Ligt het boven de 50 procent, dan draaien er buiten werktijd waarschijnlijk apparaten die niet nodig zijn.
Stap 1: meet je sluipverbruik
Hiervoor heb je alleen de elektriciteitsmeter in de meterkast nodig.
- Bij sluiting: lees de elektriciteitsmeter af en noteer de stand en de tijd.
- Bij opening: lees de meter de volgende ochtend opnieuw af, voordat je iets aanzet.
- Rekenen: deel het verschil in kWh door het aantal uren en vermenigvuldig met 1.000. Nu weet je hoeveel watt er de hele nacht doorliep.
Een voorbeeld: om 18:00 staat de meter op 12.340,0 kWh, de volgende ochtend om 08:00 op 12.342,8 kWh. Dat is 2,8 kWh in 14 uur. Er liep dus de hele nacht zo’n 200 watt door, terwijl er niemand was.
Heb je een dag- en nachttarief, dan staat het nachtverbruik ook gewoon op je jaaroverzicht. Wil je het precies weten? Stimular raadt aan om een heel weekend te meten en het weekend erna alles uit te zetten wat uit kan. Het verschil tussen die twee weekenden is je besparing.
Stap 2: zoek uit welke apparaten het zijn
Om te zien welke apparaten het meest verbruiken, zijn er twee hulpmiddelen:
- Energiekostenmeter of slimme stekker met verbruiksmeting. Deze plaats je tussen stopcontact en apparaat. Hij laat zien hoeveel watt het apparaat verbruikt, ook op stand-by. Zo meet je apparaten één voor één.
- P1-meter. Deze sluit je aan op de slimme meter. Hij toont je totale verbruik live in een app. Zet je een apparaat uit, dan zie je direct het verschil.
Veelvoorkomende sluipverbruikers per branche
Een aantal apparaten komt in bijna elke zaak voor. Daarnaast verschilt het per branche.
In vrijwel elke zaak: koffieautomaat of waterkoker met warmhoudfunctie, printers en multifunctionals, computers en schermen op stand-by, router en netwerkapparatuur, reclame- en buitenverlichting, en verwarming of ventilatie waarvan de klok verkeerd staat.
| Branche | Let vooral op |
|---|---|
| Kantoor | Pc’s die niet uitgaan, schermen, printers, koffieautomaat, verwarming die in het weekend doorloopt |
| Praktijk | Sterilisator en behandelapparatuur, verwarming van lege behandelruimtes, wachtkamerverlichting |
| Kapper en salon | Boiler die de hele nacht op temperatuur blijft, wasmachine en droger op stand-by, sterilisatoren, etalageverlichting |
| Winkel | Etalage- en reclameverlichting, kassasysteem en schermen, koelvitrines |
| Horeca | Koelingen en vriezers (die moeten aan, maar kunnen zuiniger), warmhoudapparatuur, vaatwasser op stand-by, terrasverwarming |
Belangrijk: niet alles mag zomaar uit. Koelingen, alarm, beveiliging en apparaten met een eigen planning, zoals een server, blijven gewoon aan. Daar zit de winst in slimmer instellen, of op termijn in een zuiniger model.
Stap 3: verminder het verbruik
Volgens Stimular kan het slim aan- en uitschakelen van apparatuur tot 50 procent besparen op het verbruik van die apparatuur, met een terugverdientijd van minder dan een jaar. Begin met de maatregelen die niets kosten.
- Uitzetten bij sluiting. Maak een vaste lijst voor wie als laatste vertrekt: printer, koffieautomaat, schermen, pc’s. Met een stekkerdoos met schakelaar gaat dit in één keer.
- Instellingen controleren. Zet de energiebesparende stand aan op pc’s, printers en schermen. Controleer de klok van verwarming, ventilatie en buitenverlichting; die staat na een stroomstoring of de overgang naar zomer- of wintertijd vaak verkeerd.
- Tijdschakelaars en slimme stekkers. Voor apparaten die vaak vergeten worden: een tijdschakelklok met weekprogramma (volgens Stimular 10 tot 40 euro) of een slimme stekker die je via een app instelt. Geschikt voor koffieautomaat, etalageverlichting en lichtreclame.
- Blijven meten. Herhaal de nachtmeting eens per kwartaal. Stijgt het verbruik weer, dan staat er iets aan dat niet nodig is.
- Zuinig vervangen. Bij vervanging van een apparaat: let op het stand-by verbruik en het energielabel, niet alleen op de prijs.
Zo helpt AI
Er zijn energiemeters die met AI zelf apparaten herkennen. De Belgische Smappee meet het stroomverbruik in de meterkast en herkent grote apparaten aan hun elektrische ‘handtekening’ (NILM, non-intrusive load monitoring). Volgens Smappee duurt het vier tot vijf weken voordat apparaten herkend worden, gaat het om maximaal vijf grote verbruikers en ligt de nauwkeurigheid gemiddeld rond 70 procent. Smappee geeft aan dat de functie alleen werkt met de Genius-gateway in woningen. Voor een zaak met veel kleinere apparaten zijn een P1-meter en een energiekostenmeter per apparaat (zie stap 2) daarom betrouwbaarder. Wel handig: Smappee toont standaard je always-on-verbruik, het laagste verbruik van de afgelopen twee dagen.
Huur je je pand?
Als huurder kun je alles in dit artikel zelf doen: meten, uitzetten, stekkers en tijdschakelaars. Voor aanpassingen aan de vaste installatie, zoals verlichting met sensoren of een andere verwarmingsregeling, overleg je eerst met je verhuurder. Wat je als huurder wel en niet mag, lees je in verduurzamen als huurder.
Energietarief
Naast je verbruik bepaalt ook je tarief per kWh wat je betaalt. Controleer daarom of je energiecontract nog past bij je zaak, en wanneer het afloopt.
Veelgestelde vragen
Wat is een P1-meter en helpt die om sluipverbruik te vinden?
Een P1-meter is een klein kastje dat je aansluit op de P1-poort van je slimme meter. Het toont je stroomverbruik vrijwel live in een app, bij nieuwere slimme meters elke seconde. Zo zie je ’s nachts hoeveel er doorloopt, en zet je een apparaat uit, dan zie je direct het verschil.
Wil je weten waar jouw zaak verder kan besparen? Doe de bespaarscan: drie vragen, en je krijgt direct de tips die voor jou het meest opleveren.
Laatst bijgewerkt: november 2026. Zo verdienen we ons geld: lees de affiliate-disclaimer.